Июнь 10th, 2011

Кое-что из исландского перевода «Властелина колец» Дж. Толкина

КОЕ-ЧТО ИЗ ИСЛАНДСКОГО ПЕРЕВОДА
«ВЛАСТЕЛИНА КОЛЕЦ» ДЖ. ТОЛКИНА
HRINGA-DRÓTTINS-SAGA eftir J.R.R. TOLKIEN
(Þorsteinn Thorarensen íslenskaði, Ljóðaþýðingar: Geir Kristjánsson), R-vík, 1993-

Вот очень складный исландский перевод песни Галадриэль, хотя и с некоторыми неточностями и добавлениями, выполненный Гейром Кристьянссоном. Сначала идет исландский текст, а в скобках дан английский исходник Толкина.

Bd. I, c. 383 [cf. Ballantine books, 1973, I, p. 482]:

Ég söng um lauf, um lauf sem gull, slíkt lauf þá vaxa hlaut;
[I sang of leaves, of leaves of gold, and leaves of gold there grew:]

um vind ég söng, og vindur kom og villt í greinum þaut.
[Of wind I sang, a wind there came and in the branches blew.]

Fyrir handan sól og handan tungl var hafið löðurhvítt,
[Beyond the Sun, beyond the Moon, the foam was on the Sea,]

þar óx á ströndu Ilmaríns mitt undratréð svo frítt.
[And by the strand of Ilmarin there grew a golden Tree.]

Og frítt það skein um Fimbulnótt í fræga Eldamar,
[Beneath the stars of Ever-eve in Eldamar it shone,]

við Tíríonshallar mikla múr það meiður bestur var.
[In Eldamar beside the walls of Elven Tirion.]

Og enn það grær með gullið lauf og greinist vítt hvert ár,
[There long the golden leaves have grown upon the branching years,]

á meðan hér við haf sem skilur, hníga álfatár.
[While here beyond the Sundering Seas now fall the Elven-tears. ]

Ó, Lóríen! Hvort leggst hún að, hin langa vetrartíð:
[O Lórien! The Winter comes, the bare and leafless Day;]

nú falla blöð í breiða á og burt hún rennur stríð.
[The leaves are falling in the stream, the River flows away.]

Ó, Lóríen! Of lengi hef ég land þitt gista mátt
[O Lórien! Too long I have dwelt upon this Hither Shore]

og ofið gullinn elanór í ennishlað mitt grátt.
[And in a fading crown have twined the golden elanor.]

En þó ég syngi um skriðgott skip, og skip hér kæmi eitt:
[But if of ships I now should sing, what ship would come to me,]

hvort gæti fley það flutt mig heim um firnahaf svo breitt?
[What ship would bear me ever back across so wide a Sea?]

Bd. II, bls. 64-65 (LotR, vol. II, p. 84-85)

Nú skal hér nefna
1)a [Learn now the lore-]

nöfn allrar skepnu;
1)b [of Living Creatures!]

fyrst hinar fjórar
2)a [First name the four,-]

frjálsbornu ættir:
2)b [the free peoples:]

Álfar munu elstir
3)a [Eldest of all,-]

allra þeirra;
3)b [the elf-children;]

Lagvirkir Dvergar,
4)a [Dwarf the delver,-]

dimma eiga sali;
4)b [dark are his houses;]

jarðbundnir Entur,
5)a [Ent the earthborn,-]

jafngamlir fjöllum;
5)b [old as mountains;]

dauðlegir Menn,
6)a [Man the mortal,-]

þeir er mari temja:
6)b [master of horses:]

Bjór veit ég byggja,
7)a [Beaver the builder,- ]

bukkur vel stekkur,
7)b [buck the leaper,]

björn vill bý elta,
8)a [Bear bee-hunter,-]

bráður er göltur,
8)b [boar the fighter;]

huglítill héri,
9)b [“hare is fearful”… ]

hungraður úlfur…
9)a [“Hound is hungry,” -]

Örn er á nípu,
10)a [Eagle in eyrie,-]

naut í haga,
10)b [ox in pasture, ]

hjörtur hornprúður,
11)a [Hart horn-crownéd;-]

haukur skjótastur,
11)b [hawk is swifttest,]

svanur hvítastur,
12)a [Swan the whitest,- ]

ormur kaldastur…
12)b [serpent coldest….]

Hálfvaxnir Hobbitar
13)a [Half-grown hobbits-]

í holum búa.
13)b [the hole-dwellers.]

Cf. A. J. Wyatt «The Threshold of Anglo-Saxon» (1939), pp. 33-34:

«Gnomic verses»

[Fate (wyrd) is strongest. Winter is coldest;]

[Spring the most covered with hoar-frost, it is longest cold;]

[Summer the most beautiful with the sun; sky (swegel) is hottest;]

[Autumn the most glorious, for heroes/ men brings]

[of year’s fruits, which God sends.]

[truth is clearest; treasure is dearest,]

[gold, of men for everyone; and old [one] wisest,]

[of bygone years wise (frōd), who before much endured/ experienced.]

[Woe is wondrously sticky. Clouds glide.]

[Young prince must good retainers]

[encourage to battle and to ring-giving.]

[Courage must be in earl/warrior; edge [of weapon] must with a helm]

[battle await. Hawk must on glove]

[wild dwell; wolf must be in the wood,]

[wretched/lonely)one; wild boar (eofor) must be in the wood,]

[of tusks’strength strong. Good [one] must in the fatherland (ēðle)]

[of honour work/win. Dart must [be] in hand,]

[spear (gār), with gold decorated. Gem must [be] in a ring [to]]

[stand prominent and broad. Stream must in waves]

[mix with sea-flood. Mast must in ship (),]

[sail-yard/rod (-), remain. Sword must [be] in the lap/possession, ]

[lordly “iron’. Dragon must [be] in a mound (),]

[wise-old (), of jewels proud. Fish must in water]

[kindred beget. King must in the hall]

Bd III, bls. 67-68, [LotR, vol. III, p. 92]

Frá Dunhörgi reið á dimmum morgni
[From dark Dunharrow in the dim morning]

Þengils sonur með föruneyti:
[with thane and captain rode Thengel’s son:]

Til Edóras kom, hinna öldnu sala
[to Edoras he came, the ancient halls]

Markverja hrausta, er myrkri skýlast;
[of the Mark-wardens mist-enshrouded;]

gullin var húsþekjan húmi sveipuð.
[golden timbers were in gloom mantled.]

Kvaddi hann frjálsborið fólk í ranni,
[Farewell he bade to his free people,]

hásæti, arin og helga staði,
[hearth and high-seat, and the hallowed places,]

Blótveislur hélt, áður bliknaði ljósið.
[where long he had feasted ere the light faded.]

Áfram hann reið og við ótta skildist,
[Forth rode the king, fear behind him,]

forlögum duldum fús að mæta;
[fate before him. Fealty kept he;]

efndi með sæmdum svardaga alla.
[oaths he had taken, all fulfilled them.]

Fram reið þar Þjóðan; fimm daga og nætur
[Forth rode Théoden. Five nights and days]

sóttu fram Jörlungar jafnan í austur,
[east and onward rode the Eorlingas]

um Foldir og Fenmörk og Firðskóga;
[through Folde and Fenmarch and the Firienwood,]

sex þúsund spjót voru send til liðs við
[six thousand spears to Sunlending,]

Mundborgu undir Mindúlínsfjalli;
[Mundburg the mighty under Mindolluin,]

sækonungsvígi við svalan straum,
[sea-king’s city in the South-kingdom ]

fjendum umsetið, eldi herjað.
[foe-beleaguered, fire-encircled.]

Ferð réðu nornir og náttmyrkrið tók þá,
[Doom drove them on. Darkness took them]

mann hvern og hest; þeirra hófadynur
[horse and horseman; hoofbeats afar]

sökk loks í þögn: sagnir það herma.
[sank into silence: so the songs tell us.]

Bd. III, bls. 225-226 [LotR, vol. III, p. 289]

Til sjávar! Þar máfarnir margraddað kliða,
[To the Sea, to the Sea! The white gulls are crying,]

þar vindarnir blása, þar brimöldur niða.
[The wind is blowing, and the white foam is flying.]

Í vestri, við sjónhring, er sólin að falla.
[West, west away, the round sun is falling.]

Grátt man ég hafskip, hvort heyrið þið kalla
[Grey ship, grey ship, do you hear them calling,]

frændur sem undan mér sigldu undir sólu?
[the voices of my people that have gone before me?]

Skiljast nú hlýt ég við skóga, er mig ólu;
[I will leave, I will leave the woods that bore me;]

farinn er dagur og fækkar brátt árum,
[For our days are ending and our years failing,]

einsleg mun ferð mín á úthafsins bárum.
[I will pass the wide waters lonely sailing.]

Þungar eru öldur sem að Ystu ströndum falla,
[Long are the waves on the Last Shore falling,]

fagrar eru raddir sem úr Fjarskanum kalla.
[Sweet are the voices in the Lost Isle calling.]

Eresseu – Álfabyggð mun enginn maður finna:
[In Eressёa, in Elvenhome that no man can discover,]

landið þar sem lauf ei fölnar, landið frænda minna.
[where the leaves fall not: land of my people for ever!]

divider

Comments are closed.